نقدی بر نمایشگاه ایران اکسپو و رویداد اردبیل ۲۰۲۳: آیا واقعاً دروازه ورود به گردشگری جهانی بود؟
در حالی که معاون سرمایهگذاری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل نمایشگاه ایران اکسپو ۲۰۲۵ را فرصتی طلایی برای ورود اردبیل به گردشگری جهانی معرفی کرده است، بررسی عملکرد رویداد اردبیل ۲۰۲۳ تردیدهای جدی درباره تأثیرگذاری چنین برنامههایی بر اقتصاد استان ایجاد میکند.
رویداد اردبیل ۲۰۲۳ با حضور دبیرکل و سفرای کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی اکو، سفیر چین و دیپلماتهای کشورهای اروپایی برگزار شد. با این حال، آنچه در عمل برای اقتصاد استان به جای ماند، بیشتر هزینههای کلان اجرایی و تبلیغاتی بود تا دستاوردی ملموس. برخلاف انتظارات، هیچ قرارداد تجاری امضا نشد و هیچ توافق اقتصادی شکل نگرفت.
حال این سؤال مطرح میشود که آیا نمایشگاه ایران اکسپو نیز سرنوشتی مشابه خواهد داشت؟ آیا این رویداد میتواند بهطور واقعی ظرفیتهای استان را در عرصه سرمایهگذاری و گردشگری را تقویت کند، یا صرفاً به نمایش نمادین و تبلیغاتی دیگری ختم خواهد شد؟
نگاهی به برنامهریزیهای گذشته، از جمله رویداد اردبیل ۲۰۲۳، نشان میدهد که نبود راهبرد مشخص و مطالعات کارشناسی موجب شده است که چنین رویدادهایی بیش از آنکه به توسعه اقتصادی کمک کنند، به هزینههای غیرضروری برای استان تبدیل شوند. میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل باید پاسخ دهد که اردبیل ۲۰۲۳ چه تأثیری بر اقتصاد منطقه گذاشته و هزینههای این رویداد در مقابل نتایج آن چگونه توجیه میشود.
نمایشگاه ایران اکسپو تنها زمانی میتواند نقش مؤثری در توسعه گردشگری جهانی ایفا کند که خروجیهای مشخص، قابل اندازهگیری و اقتصادی داشته باشد. در غیر این صورت، صرفاً یک ویترین پر زرق و برق دیگر خواهد بود که برای اردبیل دستاوردی ملموس به همراه نخواهد داشت.